İstanbul'un altındaki dev gizli geçit ve tarihi eserler özel bir anlaşma ile nasıl saklandı?
Beşiktaş Belediyesi tarafından Avrupa Birliği normlarına uygun olarak yaptırılmak üzere yaklaşık 8 ay önce yıkılan tarihi Köyiçi Balık Pazarı’nda yapılan gizli bir anlaşma ortalığı fena karıştıracak. Ancak önce olayın ayrıntılarını size aktaralım…
Beşiktaş Belediyesi 8 ay önce ilçenin en tarihi ve en gözde mekânlarından olan Köyiçi Balık Pazarı’nı yenileme kararı aldı. Beşiktaş'ın taraftar grubu Çarşı'nın da toplanma yeri olan simge mekan için öncelikle yeni bir proje hazırlandı. Bu projede üstte çelik balık tezgahları, yerin altında ise modern buzhaneler bulunması planlanlandı. Yapılan bu plan kapsamında çalışmalar 8 ay önce başladı. Ancak hızlı başlayan inşaat her nedense bir anda durdu ve yaklaşık 4 ay boyunca tek bir çivi dahi çakılmadı. İşte bu süreçte Belediye ile balık pazarının 10 metre ilerisindeki Panayia Rum Ortodoks Kilisesi Vakfı arasında sıkı bir pazarlığın yaşandığı ortaya çıktı. Çünkü yapılan kazılarda, inşaatın hemen 10 metre yanındaki kiliseye ait tarihi kalıntılar ve kullanılabilir durumda gizli bir geçit (dehliz) bulundu. Bu geçidin Kabataş'a kadar uzandığı iddia ediliyor. Durumdan haberi olan kilise yönetimi hızla belediye ile irtibata geçti. Aynı zamanda balık pazarının bulunduğu alanın da mülk sahibi olan kilise, inşaatı durdurdu. 'Kazının ayrıntıları neden bize bildirilmedi' diye tepki gösteren kilise yönetimi, arsa sahibi de olduğu için belediye yönetimini iyice köşeye sıkıştırdı. Kazının çok fazla derine inmesinden ve gizli geçidin de ortaya çıkıp zarar görmesinden endişe eden yönetim, bu noktadan sonra balıkçılar ve belediye yetkilileri ile pazarlığa oturdu. Ancak pazarlıklar uzayınca balıkçı esnafı da huzursuzlaşmaya başladı. Satış yapamadıkları için her geçen gün zarar eden balıkçılar, Belediye ve Kilise yönetimini sıkıştırmaya başladı. Hatta devreye çarşı grubu bile girerek, inşaatın bir an önce tamamlanması istedi. Bu noktada üçlü bir pazarlık için son kez masaya oturuldu ve projenin değiştirilmesi kararı alındı. Belediye yerin altına almayı planladığı soğuk hava depolarını tezgâhların altınıa yerleştirmeye karar verdi. Kilise de yerin altındaki geçidin ve tarihi eserlerin zarar görmeyeceği için yeni projeyi kabul etti. Böylece konu kimseye duyurulmadan 2 ay önce çalışmalar tekrar başladı ve geçen hafta açılışı yapılan balık pazarı ortaya çıkmış oldu.
DEHLİZLER HER YERDE OLABİLİR
Tarihçi Murat Bardakçı'ya göre ise İstanbul'un bir çok yerinde gizli geçitler bulunuyor. "Beşiktaş'taki balık pazarında da böyle bir durumla karşılaşılması gayet normal" diyen Bardakçı, bölgenin oldukça eski bir tarihe sahip olduğunu söylüyor. Ancak Bardakçı çok önemli tarihi eserler bulunmadığı sürece çıkarılması gibi bir zorunluluğun gerekmediğinin de altını çiziyor.
MİMARİSİ ELEŞTİRİLDİ
Öte yandan Beşiktaş Balık Pazarı’nın açılışı yapılsa da çevre esnafı ve mekanın müdavimlerini memnun etmedi. Mimarisini tarihi Beşiktaş dokusuna yakıştıramayanlar Beşiktaş Belediyesi'ni eleştiri yağmuruna tuttu.
metincan@haberturk.com